محرم را احرامي بايد...
محرم را احرامي بايد...؟
دركامل الزيارات مي خوانيم كه دشمنان حضرت سيد الشهدا عليه السلام تمام نيروي خود را به كار ميبندند تا فروغ نور او را خاموش كنند اما نور او همه گير و نام او بلند آوازه خواهد بود[1]
با توجه به عظمت مصيبتي كه هر ساله با طلوع محرم در انتظار دل شيعه است بايد قبل از روئيت هلال ماهِ غم آمادگي لازم را درخود ايجاد نماييم و با قلب و روح و جسمي آماده به استقبال ماه حسيني برويم تاحظ وافر را از ايام اشك ببريم .
براي عزيز پيامبر
اي مقام عصمت شيعه در مصيبت تو به خاك مي نشيند،درآن مصيبت پابرهنه مي شود و به سينه مي زند،لباس نو وشانه و عطر براي او معنايي ندارد. همه لباس مشكي برتن كرده اند وصداي «واحسيناه» از هرطرف به گوش مي رسد
مولاي من چه كنيم كه ريختن خاك وكاه برسر وزدن گل برپيشاني نشان از بي خود شدن ماست حقا مصيبت بزرگي برما وارد شده چرا كه در سلام به او مي گوييم : «السلام علي الخد التريب» موهاي سر و صورت آقا و مولايمان پريشان روي خاك؟
آيا ظالمان گذاشتند نعلين،چكمه يا كفشي در پاي آن بزرگواران باقي بماند اكنون با پاي برهنه راه مي روم و اشك مي ريزم چرا كه علويات درآن روز ناله كردند :«واحسيناه...واعليا...» ودربيابان داغ كربلا دويدند
اكنون روز اعلام بيزاري از دشمنان اميرالمومنين عليه السلام است بيزاري از كساني كه با سنگ بر سر مولاي عالمين سيد الشهدا عليه السلام جسارت كردند بيزاري از كساني كه سنگ و خاكستر از پشت بام ها بر سر آل ا... ريختند
درمصيبت چنين عزيز با عظمتي چه حالي بايد داشت ؟
اهل بيت عليهم السلام لباس مشكي مي پوشيدند
امام صادق صلوات ا... علیه منقول است که فرمودند: «رسول خدا صل ا... علیه و آله بیرون آمدند در حالی که خميصی (پارچه سیاه چهار گوش) به تن داشتند به حضرتش گفتند: «یا رسول ا... چه کسی این لباس را بر شما پوشانده است فرمودند: دوستم»[2]
و در جایی دیگر از امام صادق علیه السلام روایت شده که فرمودند: «روزی که رسول خدا صل ا... علیه و آله رحلت فرمودند، در حالی که پیراهن سیاهی بتن داشتند نماز صبح را به جماعت در مسجد خواندند و سپس خطبهای ایراد فرمودند»[3]
مرحوم محدث قمی د رکتاب وسائل از ابی صفیان نقل می کند: «امیر المؤمنین صلوات ا... علیه بسوی ما بیرون آمد در حالیکه لنگی زرد به کمر داشت و روپوش آن سیاه بود» [4]
در کتاب «ناسخ التواریخ» آمده است: «هنگامی که امیرالمؤمنین علیه السلام دفن شد و ابن ملجم ملعون به قتل رسید ابن عباس به سوی مردم آمد و گفت: امیرالمؤمنین علیه السلام از دنیا رفت و به جای خود جانشین گذاشته است اگر دوست دارید تا به میان شما آید و اگر دوست ندارید هیچ کس را اجباری در کار نیست. مردم گفتند: بگو تا در میان ما بیاید، امام حسن مجتبی علیه السلام در حالی که لباس سیاه به تن داشت به میان مردم آمد و وارد مسجد شد و به منبر رفت... »
مرحوم کلینی در کتاب کافی روایت کردند: «... امام زین العابدین علیه السلام دیده شد که جلیقه سیاه و شنلی پوشیده بود در مصیبت پدر بزرگوارشان»[5]
حضرت سکینه سلام ا... علیها خطاب به یزید (لعنت ا... علیه) فرمودند: «دیشب خواب دیدم که ... سپس خادم بهشتی دستم را گرفت و داخل قصر نمود: آنجا با پنج بانوی بزرگ و نورانی رودرو شدم که در میان آنان زنی نورانی تر از همه به چشم میخورد که موی پریشان کرده و لباس سیاه پوشیده بود و در دستش پیراهنی خون آلود بود... او فاطمه الزهرا علیها السلام بود» [6]
امام حسن عسگری علیه السلام در اوصاف روز نهم ربیع الاول فرمودند: (این) روز بیرون آوردن جامههای سیاه است»[7]
مرحوم صدوق(ره) در علل شرایع نقل می کند از داود رقی که «شیعیان از حضرت صادق علیهالسلام در باره پوشیدن لباس سیاه می پرسیدند. سپس حضرت را دیدند که نشسته است در حالی که جبهای سیاه به تن داشت کلاهی سیاه بر سر گذاشته و کفشی متمایل به سیاه پوشیده سپس قسمتی از آن را باز کرد و فرمود: پنبه آن سیاه تر است پس فرمودند: قلبت باید سفید باشد هر لباسی میخواهی بپوش»[8]
گريه كردن بر مصائب اهل بيت عليهم السلام
گريه كردن و حزن براي مصائب اهل بيت وبخصوص حضرت اباعبدا... الحسين عليهم السلام واضح ترين نوع عزاداري در مكتب شيعه ميباشد اين امر نوعي پيروي از ساحت مقدس امام عصر ارواحنافداه است زيرا در زيارت ناحيه مقدسه مي خوانيم :«به جاي اشك برايت خون گريه ميكنم».
امام رضا عليه السلام فرمودند:«... اي پسر شعيب اگر دوست داري در درجات عاليه بهشت باما باشي در اندوه ما محزون و در شادي ما شاد وخوشحال باش...پسر شعيب اگر براي امام حسين عليه السلام گريه كردي تا اين كه اشك بر گونه هايت جاري شود خداوند همه گناهانت،كوچك وبزرگ وكم وزياد همه را مي بخشد»[9]
حضرت امام رضا عليه السلام فرمودند:«وقتي ماه محرم مي رسيد پدرم خندان ديده نميشد وحزن واندوه برايشان غالب بود تا روزدهم اما روز عاشورا روز مصيبت واندوه و گريه ايشان بود»[10]
امام باقر عليه السلام (پس از ذكر زيارتي مربوط به روزعاشورا) فرمودند: «سپس براي امام حسين عليه السلام ندبه كند وگريه نمايد وبه كساني كه در خانه او هستند –اگر از آنها تقيه نميكند-نيز دستور دهد تا گريه نمايند ودر خانه اش اقامه عزا نموده اظهار جزع و بي تابي در مصيبت حضرت نمايد ويكديگر را تسليت بگويند »
(به اين عبارت كه در دنباله روايت است)
«عظم ا... اجورنا بمصائبنا بالحسين عليه السلام وجعلنا ايامكم من الطالبين بثاره مع وليه والامام المهدي من آل محمد صلوات ا... عليهم »
واگر ممكن باشداين روز به دنبال حوائج خود نرود چون دراين روز نياز مومن برآورده نشود واگر برآورده شود در او خير و بركتي نباشد[11]
گريه موجودات در عزاي امام حسين عليه السلام
همزمان با جدا شدن سر مبارك حضرت ابا عبدا... الحسين عليه السلام جبرئيل فرياد برآورد:
((قد قتل الحسين عليه السلام بكربلا))كشته شد حسين بن علي در كربلا[12]
صاحبان چشم يعني جن وانس و حيوانات گريست[13] آسمان ها خاكستر سرخ و خون باريدند[14] خورشيد سرخ گشت و كسوف آغاز شد[15] صف هاي ملائكه بهم خورد ودست ازعبادت برداشتند[16]
همزمان با اين واقعه ملكي از دل عرش ندا داد: اي امت ظالم گمراه بعد از نبي خود خداوند شما را براي درك عيد فطر و عيد قربان موفق نكند[17]
دراين هنگام ذوالجناح از طرف مقتل به خيمه ها ميرفت درحالي كه مي گفت : واي واي از امتي كه پسر دختر پيامبرشان را كشتند[18]
انواع عزاداري از ديدگاه اهل بيت
امام چهارم سر خود را به ديوار كوبيد وخون از سر مبارك حضرت جاري شد
مرحوم محدث نوري ره دركتاب دارالسلام صفحه 185 الي 188 از امام سجاد عليه السلام نقل مي كند كه: «مردي ترسا وارد شد وبرامام سلام كرد وبه يگانگي خدا ونبوت رسولش و ولايت اميرالمومنين وبر حق بودن امام شهادت داد حضرت وقتي از علت مسلمان شدنش پرسيدند او خوابي را تعريف كرد كه خلاصه آن اين است كه: كارواني را ديدم كه زنان و كودكان غارت زده بر شتر هايي لاغر سوار شده بودند. سرهايي بر ني جلوي كاروان بود كوسه صفتان كاروان را نگه داشتند و اسرا را روي زمين ريختند وسرها را جلوي آنها قرار دادند... دلم به دوستي آنها مايل شد... ناگهان ديدم زني مي آيد وبر پدرش رسول خدا و امير مومنان استغاثه ميكند ومي گويد يا ابا عبدا... چه كسي سينه ات را شكست ونيرويت را در هم كوبيد ؟!
رواي گفت: « چون امام سجاد عليه السلام شنيد تمام قد ايستاد وسرمبارك را بر ديوار زدند وخون از بيني و سرشان جاري شد پس بي هوش شدند»
امام صادق عليه السلام براين امر(خودزني و سينه زني و...)تاكيد و ترغيب فرمودند
مرحوم شيخ طوسي دركتاب تهذيب از حضرت صادق عليه السلام نقل مي كند كه ضمن حديثي فرمودند:
«علي المثل الحسين فلتشق الجيوب واتخمش الوجودولتطلم الخدود»
براي شخصيتي چون حسين عليه السلام بايستي يقه ها پاره شود وبرگونه ها سيلي زده شود
تقرير حضرت رضا عليه السلام به اشعار دعبل
هنگامي كه دعبل خزاعي درحالي كه حضرت رضا در جمع ياران نشسته بودندو اهل بيت حضرت پشت پرده بودند اشعاري در مصيبت حضرت سيد الشهدا خواندندكه از جمله اين اشعار بود:
افاطم !لوخلت الحسين مجدلا وقدمات عطشاناً بشط فرات
إذن لَطمت الخدَّفاطم عنده واجريت دمعَ العين في الوجنات
يعني: واي فاطمه اگر حسينت را با آن وضع ميديدي كه لب تشنه كنار شط فرات جان سپرد اگر ميديدي در كنارش به صورت خود ميزدي وقطرات اشك بر گونه ات جاري ميساختي
امام رضا عليه السلام دعبل را مورد تشويق قرار دادندوهرگز به او نفرمودند چرا گفتي يا ازكجا ميدانستي حضرت به صورت خود مي زدند ؟![1] كامل الزيارات ص445،467
[2] کافی ج6 ص449 وسائل الشیعه ج5 ص34 مکارم الاخلاق ص104
[3] مستدرک الوسائل ج3 ص210 از امالی شیخ صدوق (ره)
[4] الدرجات ص304 جز6 باب 16 ح10
[5] کافی ج6 ص449 وسائل الشیعه ج5 ص34 مکارم الاخلاق ص104
[6] منتخب طریحی ج2 ص 479 بحار الانوار ج45 ص195، الوسائل ج3 ص
[7] بحار الانوار ج98 ص325، وسائل ج3 ص326 باب 48
[8] وسائل الشیعه ج4 ص 385 از علل الشرایع صدوق، مشکاة الانوار ص43 ف12
[9] بحار الانوار ج44ص286
[10] وسائل الشيعه ج10ص394
[11] وسائل الشيعه ج1ص389
[12] كامل الزيارات ص337
[13] كامل الزيارات ص 79
[14] امالي صدوق ص 142
[15] وسائل الشيعه ج1ص160
[16] بحار الانوارج45ص57
[17] بحار الانوارج45ص217
[18] منتخب الطريحي ص219،306
